Ostropest Plamisty w leczeniu Schorzeń Wątroby

Główną funkcją wątroby jest przetwarzanie doprowadzanych do niej z krwią składników pokarmowych w substancje odżywcze dla komórek i tkanek – cukier, sole mineralne i witaminy. Jej komórki oczyszczają przepływającą przez nie krew z toksyn i zbędnych produktów przemiany materii, odtruwając w ten sposób organizm. Wątroba przetwarza glukozę i magazynuje ja w postaci glikogenu, zapewniając zaplecze energetyczne ustroju. Proces ten wpływa także istotnie na poziom cukru we krwi. Wątroba jest również „magazynem” dla witamin ( A, D, B12), żelaza i niektórych soli mineralnych. Znajdują się w niej również duże ilości „zapasowej” krwi, które stanowią rezerwę w przypadku dużych krwawień.

Wątroba jest często nazywana fabryką organizmu. Jest to bardzo trafne stwierdzenie, ponieważ to właśnie w wątrobie odbywają się przemiany cukrów i białek, tu są tworzone białka odpowiadające za krzepliwość krwi, powstają cholesterol i żółć – niezbędne do trawienia tłuszczów.

Do schorzeń wątroby zaliczamy: stłuszczenie, marskość, uszkodzenia toksyczne i żółtaczkę.
Żółtaczka jest chorobą wirusową. Najbardziej znane jej typy to „A” – gdzie do zakażenia dochodzi drogą pokarmową (tzw. Choroba brudnych rąk) i „B” – tu drogą zakażenia jest krew. Żółtaczka jest złożonym procesem chorobowym i nie będzie tu szerzej omawiana. Natomiast w przypadku innych schorzeń wątroby należy podkreślić znaczący wpływ pacjenta na powstanie choroby. Stłuszczenie wątroby polega na odkładaniu się w komórkach tego narządu tłuszczu, a sprzyja mu dieta bogata w tłuszcz i wysokokaloryczna. Nadmierne i częste spożywanie alkoholu powoduje wypłukiwanie z wątroby glikogenu, który jest zastępowany tkanką łączną. Prowadzi to do powstania przewlekłych zmian zapalnych w narządzie, czyli marskości wątroby. Choroba ta pojawia się również przy nadużywaniu leków lub w efekcie wirusowego zapalenia. Uszkodzenia toksyczne wątroby są spowodowane działaniem szkodliwych substancji, których wątroba nie może dezaktywować, czyli przerobić w związki niegroźne dla niej i organizmu – klasycznym przykładem jest tu zatrucie grzybami. Najczęściej spotykaną dolegliwością wątroby jest ból spowodowany „złymi nawykami żywieniowymi” – spożywaniem ciężkostrawnych potraw( tłustych, smażonych itp.)

Dieta jest bardzo istotnym uzupełnieniem terapii. Pacjent powinien wyeliminować potrawy smażone i tłuste oraz ograniczyć przyprawy, które drażnią przewód pokarmowy – np. pieprz, curry, ostrą paprykę. Ilości podawanego białka powinny być uzgadniane z lekarzem, ponieważ zależnie od typu schorzenia podaje się je w zwiększonej lub zmniejszonej ilości.

W profilaktyce chorób wątroby i w leczeniu zaburzeń jej funkcjonowania stosuje się często preparaty ziołowe/zioła. Do najskuteczniejszych z nich zalicza się ostropest plamisty i karczochy. Należący do rodziny ostowatych (wg Ravela) ostropest plamisty znany był jako roślina lecznicza i ozdobna(!) już w starożytności. Wspominali o nim w swych dziełach Discorides (100r pne) i Pliniusz Starszy (I w ne) i z powodzeniem stosowali go w praktyce lekarskiej. Był również wymieniany w pismach św. Hildegardy .Badania dotyczące „odtruwającej” roli wyciągów z ostropestu prowadzili w latach 1989-1993 V. Zheljazkova i S. Nikolowa, a literatura niemiecka podaje zadowalające wyniki podawania ostropestu w celu regeneracji komórek wątroby. Gorącym orędownikiem przyjmowania preparatów ziołowych, w tym ostropestu, w leczeniu wątroby był prof. dr med. J. Hasik, wybitny gastrolog, który podkreślał, że środki ziołowe są bezpieczniejsze dla organizmu, niż chemiczne, a skuteczność działania obu rodzajów preparatów jest porównywalna.

Ostropest plamisty zawiera szereg substancji czynnych – flawonoglikany ( frakcja sylimaryny), aminy biogenne, kwas stearynowy i palmitynowy. Substancje te wykazują szerokie działanie lecznicze i ochronne. Wyciąg z ostropestu wykazuje działanie silnie antyutleniajace – neutralizuje nadtlenki i usuwa wolne rodniki, przez co hamuje procesy starzenia organizmu i zmniejsza ryzyko powstania nowotworów. Reguluje przemiany tłuszczów, zapobiegając marskości wątroby i jej stłuszczeniu, a w przypadku, kiedy schorzenie już wystąpiło hamuje dalszą degradacje narządu. Sylimaryna działa ochronnie na DNA w komórkach, zapobiega zastojom żółci (zmniejsza ryzyko kamicy żółciowej) i działa żółciotwórczo poprawiając przebieg procesu trawienia. Potwierdzono jej szybkie działanie rozkurczowe w atakach kolki żółciowej. Wykazano także przeciwcukrzycowe i ochronne działanie wyciągu z ostropestu plamistego w obrębie trzustki. Należy podkreślić, że podawanie sylimaryny obniża stężenie „złego” cholesterolu we krwi, co jest niezwykle istotne w profilaktyce miażdżycy. Substancje czynne ostropestu plamistego wpływają na regenerację wątroby i poprawiają jej funkcjonowanie, dlatego powinny być stosowane nie tylko w przypadku chorób, czy uszkodzenia wątroby, ale także zapobiegawczo lub doraźnie w przypadku bólu wątroby lub zaburzeń trawienia spowodowanych spożyciem ciężkostrawnego posiłku.

Ostropest plamisty jest (w postaci wyciągów) stosowany w różnych prostych i złożonych preparatach. Nie umniejszając ich roli terapeutycznej, chcę zwrócić uwagę Państwa na najbardziej naturalną postać leczniczą tej rośliny – zmielone nasiona. Przyjmując sylimarynę w tej postaci unikamy dodatku substancji koniecznych do wytworzenia np. tabletki – barwników, wypełniaczy itp., które dodatkowo obciążają wątrobę. Zmielone nasiona można przyjmować „łyżeczką” popijając je wodą lub wprowadzić zdrowy zwyczaj dodawania ich do przygotowywanych potraw (np. sałatek) lub zjadać z jogurtem itp. Napewno warto!

Dla Sklepu Zielarsko-Medycznego „Witaminka” Mgr farm Małgorzata Obeid